Okresy odpoczynku Dobowy odpoczynek - to 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Maksymalny czas, jaki może przepracować pracownik nie naruszając tej normy wynosi 13 godzin. Dobowa norma wypoczynku nie dotyczy:
pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,
przypadków konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.
W powyższych przypadkach okresy odpoczynku mogą być krótsze od 11 godzin. Krótsze okresy należy jednak wyrównać w danym okresie rozliczeniowym okresami dłuższymi, tak aby średnia była zgodna z normą. Można więc powiedzieć, iż w tym przypadku obowiązuje równoważna norma wypoczynku. Pewne modyfikacje w zakresie dobowej normy odpoczynku wprowadzono w przypadku równoważnych systemów czasu pracy, przewidujących pracę do 16 godzin (dozór urządzeń, pogotowie pracy) oraz do 24 godzin na dobę (np. ochrona osób i mienia, zakładowe straże pożarne). Omówione one zostaną w części poświęconej tym systemom.
Tygodniowy odpoczynek - zgodnie z KP w każdym tygodniu pracownikowi przysługuje prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Omawiane 35 godzin zawierają już w sobie 11 godzin wypoczynku dobowego, tak więc pracodawca nie musi kumulować tych okresów. W tym przypadku dyżuru również nie wlicza się do okresu odpoczynku. Tygodniowa norma wypoczynku może być obniżona do 24 godzin w przypadku:
pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,
konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
gdy jest to wynik przejścia pracownika na inną zmianę, zgodnie z rozkładem pracy zmianowej.
Odpoczynek tygodniowy powinien przypadać w niedzielę. Niedziela obejmuje 24 kolejne godziny, poczynając od godziny 6.00 w tym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina. Jeśli
praca w niedzielę zgodnie z odrębnymi przepisami jest dozwolona, odpoczynek może przypadać w innym dniu niż niedziela.
Systemy czasu pracy System czasu pracy to mówiąc w uproszczeniu zbiór reguł normujących czas pracy w zakładzie pracy.
Kodeks Pracy następujące systemy czasu pracy:
Podstawowy - jest to najczęściej stosowany system. Czas pracy nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym czterech miesięcy.
Harmonogram w podstawowym systemie czasu pracy
P
W
Ś
Cz
Pt
S
