Od początku roku działalność szkoleniowa i edukacyjna jest opodatkowana stawką 23 proc. VAT. Takie zapisy w ustawie powodują konieczność dopłaty do projektów i ponoszenia przez firmy dodatkowych kosztów. Wiele też firm szkoleniowych postawionych jest w ciężkiej sytuacji, bo prowadzi projekty szkoleniowe jeszcze z ubiegłego roku, gdy w projektach nie planowano konieczności płacenia podatku.

- Przykładowo firma otrzymuje milion złotych na konkretny projekt szkoleniowy. Kwota ta przeznaczona jest na koszty związane ze szkoleniem, z których firma musi się rozliczyć. Nie obejmuje ona podatku, bo UE nie dopłaca do VAT. W związku z tym firma rozlicza się z wydanych pieniędzy na projekt, ale musi z własnego budżetu zapłacić podatek od szkoleń, czyli faktycznie od otrzymanej dotacji - tłumaczy Paulina Rek, główna księgowa z Door Group. - Jak łatwo policzyć, musimy zapłacić 230 tys. zł podatku z własnej kasy - dodaje Rek.

Jak mówią osoby z branży szkoleniowej, nowe przepisy zamykają firmom szkoleniowym możliwość ubiegania się o dofinansowanie szkolenia dla przedsiębiorców. W efekcie firmy przestaną szkolić, a Polska przestanie otrzymywać dotacje na kursy lub będzie miała problemy z rozliczeniem się ze środków przyznawanych przez UE.

Sprawę komplikują niejasne przepisy, które mogą być rozumiane na wiele sposobów. Jeden z artykułów nowej ustawy przewiduje, że stawką zerową mają być objęte te placówki, których celem jest ukierunkowanie na kształcenie i wychowanie. Na przykład Izba Skarbowa z Płocka uznała, że zerową stawką nie może być wobec tego objęte kształcenie w szkołach dla dorosłych, ponieważ w tego typu placówkach tylko uzupełnia się wiedzę i dokształca, ale nie wychowuje.

- Rzeczywiście nowelizacja przepisów o podatku VAT spowodowała rewolucję w sektorze edukacji w Polsce - uważa Ireneusz Górecki, prezes Polskiej Izby Firm Szkoleniowych. - Najgorszy jest jednak brak reakcji resortu finansów, który powinien jak najszybciej upublicznić interpretację ogólną. Zdaniem Polskiej Izby Firm Szkoleniowych wszelkie próby przeregulowania rynku usług szkoleniowych są szkodliwe dla rynku pracy.

Nowe przepisy zróżnicowały też placówki oświatowe i przedsiębiorstwa świadczące usługi szkoleniowe na te, które są zwolnione z płacenia VAT, i te, które od Nowego Roku objęte są nową stawką 23 proc. Zwolnione z płacenia są uczelnie publiczne i prywatne oraz te instytucje, które prowadzą szkolenia zawodowe, np. kurs spawacza, operatora dźwigu itd. Reszta objęta jest 23-procentową stawką VAT.

- Takie sformułowanie przepisów może też prowadzić do nadużyć ze strony niektórych firm szkoleniowych, które będą podciągały swoje usługi pod kategorię szkoleń zawodowych - mówi Magdalena Neska, dyrektor działu projektów UE z Door Group.

Bożena Ziomek z zarządu Polskiej Izby Firm Szkoleniowych zwraca uwagę na jeszcze jedno zagrożenie.

- Takie niejednoznaczne przepisy mogą prowadzić do sytuacji, że na rynku będą świadczone takie same usługi edukacyjne, co do których jednak będzie stosowana odmienna stawka podatku, zależna od statusu podmiotu je świadczącego - mówi Ziomek. W dłuższym okresie czasu doprowadzi to do stanu, w którym nie jakość i przydatność, ale zwolnienie lub nie świadczeniodawcy z VAT decydować będzie o ich konkurencyjności - dodaje Ziomek.

Jak postulują przedsiębiorcy, najkorzystniejsze w tej sytuacji będzie obniżenie podatku VAT od dotacji na szkolenia do zerowej stawki, jak miało to miejsce do końca ubiegłego roku.