Tydzień pracy nie zawsze pięciodniowy Jedną z podstawowych zasad organizacji czasu pracy jest reguła przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, realizowana w ramach danego okresu rozliczeniowego. Jednak prawo pracy przewiduje systemy czasu pracy, w których dopuszcza się odstępstwo od tej zasady na rzecz bardziej elastycznego ukształtowania tygodnia roboczego. Odnosi się to m.in. do systemu skróconego tygodnia pracy. Może on być wdrożony wyłącznie na podstawie pisemnego wniosku pracownika (art. 143 K.p.), przy czym pracodawca nie jest nim związany.
Organizacja pracy w tym systemie charakteryzuje się świadczeniem pracy przez mniej niż 5 dni w tygodniu, z możliwością wydłużenia dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. Nie wolno jednak przy tym naruszyć 40-godzinnej średniotygodniowej normy czasu pracy.
Należy pamiętać, że wobec niektórych kategorii pracowników nie jest dopuszczalne wydłużenie dobowego wymiaru czasu pracy. Dotyczy to osób:
- zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia,
- opiekujących się dzieckiem do ukończenia przez nie 4. roku życia, bez ich zgody,
- młodocianych,
- niepełnosprawnych, z wyjątkiem osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz w przypadku, gdy lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę nad niepełnosprawnym, na jego wniosek, uchyli stosowanie norm czasu pracy obowiązujących niepełnosprawnych,
- pracownic
w ciąży.
Dobowy wymiar czasu pracy takich pracowników w każdym przypadku nie może przekraczać 8 godzin. W praktyce wyklucza to zastosowanie wobec nich systemu skróconego tygodnia pracy.
UWAGA! System skróconego tygodnia pracy oraz system weekendowy wprowadza się na podstawie umowy o
pracę (art. 150 § 3 K.p.). Można tego dokonać zarówno przy nawiązaniu zatrudnienia, jak i w jego trakcie.
Pracownik tylko na weekend Drugim z elastycznych systemów czasu pracy jest tzw. system weekendowy.
Charakteryzuje się on
pracą w ściśle określone dni tygodnia - piątki, soboty, niedziele i święta. Tak jak przy systemie skróconego tygodnia pracy, norma dobowa pracownika "weekendowego" może być przedłużona do 12 godzin na dobę, przy zachowaniu miesięcznego okresu rozliczeniowego (art. 144 K.p.). Do jego zastosowania również wymagany jest wniosek pracownika.
Należy zauważyć, że w praktyce zatrudnienie pracownika w systemie weekendowym na pełny etat jest nieuzasadnione. Praca w piątki, soboty, niedziele i święta, nawet w maksymalnym dopuszczalnym wymiarze dobowym, nie zawsze bowiem zapewni wypracowanie wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym okresie rozliczeniowym pracowników zatrudnionych na pełny etat. Ponadto trzeba mieć na uwadze ograniczenia w zakresie przedłużania dobowego wymiaru czasu pracy dla określonych kategorii pracowników.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).
Gazeta Podatkowa Nr 666 z dnia 2010-05-27
Czas pracy kierowców. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl
