Miejsce i częstotliwość kontroli
Kontrolę przeprowadza się w siedzibie kontrolowanego oraz w miejscach prowadzenia przez niego działalności, a także w miejscu prowadzenia działalności przez osoby trzecie w związku z powierzeniem tym osobom niektórych czynności na podstawie odrębnych umów. Czynności kontrolne mogą być również wykonywane poza miejscami, o których wyżej mowa, jeżeli płatnik składek nie zapewnił warunków wymaganych do przeprowadzenia kontroli, a także w przypadkach, gdy charakter czynności tego wymaga. Wtedy obowiązkiem płatnika składek jest, na żądanie inspektora kontroli, wydać określone przez niego dokumenty (przykładowo księgi, dokumenty oraz inne nośniki informacji związane z zakresem kontroli) na czas niezbędny do przeprowadzenia czynności kontrolnych, nie dłuższy jednak niż 3 tygodnie.
Generalnie kontrole płatników składek opłacających składki na ubezpieczenia społeczne ZUS przeprowadza z częstotliwością umożliwiającą dochodzenie należności z tytułu składek i wypłaconych świadczeń. Stanowi tak § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania kontroli płatników składek (Dz. U. z 1998 r. nr 164, poz. 1165). Przy czym w uzasadnionych przypadkach kontrole takich płatników składek mogą być przeprowadzone w krótszych odstępach czasu.
Natomiast kontrolę płatnika składek opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia ZUS przeprowadza w uzasadnionych przypadkach.
Co podlega weryfikacji?
Czynności kontrolne przeprowadzane przez inspektora ZUS obejmują w szczególności:
1) zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,
2) prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych składek i wpłat, do których pobierania zobowiązany jest ZUS,
3) ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wypłacanie tych świadczeń oraz dokonywanie rozliczeń z tego tytułu,
4) prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe,
5) wystawianie zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych,
6) dokonywanie oględzin składników majątku płatników składek zalegających z opłatą należności z tytułu składek.
Tak wynika z art. 86 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Należy zwrócić przy tym uwagę, że ustawodawca określając przedmiot kontroli dokonał jedynie przykładowego wyliczenia jej zakresu. Oznacza to, że katalog ten nie jest zamknięty.
W trakcie prowadzonych czynności kontrolnych inspektor kontroli ZUS ma prawo m.in.:
- badać wszelkie księgi, dokumenty finansowo-księgowe i osobowe oraz nośniki informacji związane z zakresem kontroli
- legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości
- zabezpieczać zebrane dowody
- przesłuchiwać świadków
- żądać udzielenia informacji przez płatnika i ubezpieczonego
Źródło: Gazeta Podatkowa
