Protesty w sprawie ACTA: cegły poszły w ruch

Kraków, Bydgoszcz, Katowice, Białystok, Poznań, Płock, Wrocław, Olsztyn - to tylko niektóre z miast, w których manifestowało od kilkuset (Gdynia) do nawet 10 tys. osób (Kraków). Większość protestów miała pokojowy charakter. Do dramatycznych wydarzeń doszło w Kielcach, gdzie w manifestacji uczestniczyło ok. 3 tys. internautów, głównie uczniów i studentów. Gdy protest zbliżał się już ku końcowi, doszło do zamieszek. Młodzi ludzie zablokowali główną ulicę miasta. Zatrzymywali samochody. Pytali kierowców, czy są za, czy przeciw ACTA. Niezależnie od odpowiedzi potrząsali autem, obrażali kierowców, którzy chcieli przejechać. Wyrywali znaki drogowe, rzucali cegłami w stronę policjantów (jeden z funkcjonariuszy został przewieziony na pogotowie). Zniszczonych zostało kilka aut. Policja zatrzymała 24 osoby, a jednej z nich postawiono już zarzut czynnej napaści na policjanta.

W Sejmie również było gorąco - najpierw sejmowa komisja ds. innowacyjności i nowoczesnych technologii przegłosowała dezyderat, wzywając premiera, by odłożył podpisanie przez Polskę umowy ACTA, czyli międzynarodowego traktatu, który ma zapobiegać m.in. handlowi podróbkami i piractwu w sieci. W komisji zasiada siedmiu posłów, a udało się apel przegłosować, bo... nie przyszło trzech posłów z Platformy Obywatelskiej.

O przyjęcie wniosku apelowali m.in. członkowie PiS. - Umowa jest lekiem na zło, ale ten lek zabije pacjenta razem z chorobą - mówił poseł Marek Suski.

Wniosek przepadł jednak na głosowaniu połączonych komisji sejmowych (oprócz innowacyjności, także kultury i ds. europejskich).

Przeciw ACTA opowiedziały się wczoraj związki zawodowe, w tym NSZZ "Solidarność". Minister sprawiedliwości Jarosław Gowin oświadczył, że już we wtorek proponował na posiedzeniu rządu wstrzymanie się z podpisem. Do zwolenników dołączyła zaś Polska Izba Książki.

Pożar wywołany nagłymi protestami próbowali gasić wczoraj ministrowie. Minister administracji i cyfryzacji Michał Boni po raz kolejny przekonywał, że rząd nie ma zamiaru niczego zmieniać w przepisach, które mogą dotyczyć internautów czy internetu. Mówił też o przeglądzie praw związanych ze swobodą w sieci. - Najbliższe tygodnie powinniśmy poświęcić na ruch do przodu, przegląd prawa, m.in. prawa telekomunikacyjnego i innych przepisów prawnych, np. związanych z prawem karnym - dodał Boni.

Minister kultury Bogdan Zdrojewski zdecydowanie zaprzeczył zarzutom, że polski rząd pracował nad umową ACTA w trybie niejawnym. - Nasz rząd od samego początku domagał się jawnego procedowania nad tym dokumentem - podkreślił. - Stanowisko rządu w tej materii zostało sformułowane 25 listopada 2009 r. i brzmiało następująco: rząd domaga się jawności w procedurze negocjacji porozumienia ACTA - zaznaczył.

Dyrektor departamentu prawnego w Ministerstwie Kultury Dominik Skoczek odpowiadał na pytania dotyczące m.in. jednego z najbardziej kontrowersyjnych zapisów ACTA - nr 27 ust. 4. Przewiduje on "możliwość wydania przez swoje właściwe organy dostawcy usług internetowych nakazu niezwłocznego ujawnienia posiadaczowi praw informacji wystarczających do zidentyfikowania abonenta, co do którego istnieje podejrzenie, że jego konto zostało użyte do naruszenia" praw związanych ze znakami towarowymi, praw autorskich i pokrewnych. - Ten przepis jest (...) wyrazem pewnej ewolucji ACTA - mówił Skoczek. - W tym miejscu we wcześniejszych wersjach ACTA negocjowanych jeszcze w sposób niejawny rzeczywiście znajdowały się zapisy, które mogły prowadzić do interpretacji zmierzającej do blokowania stron internetowych czy monitorowania sieci. Dzisiaj takich zapisów nie zawiera.

Skoczek podkreślił, że nie jest zamknięta dyskusja o tym, w jakim stopniu pośrednicy internetowi powinni ponosić odpowiedzialność za to, co się dzieje w sieci. - Ta debata została przeniesiona na wniosek KE na forum Unii - zauważył.

Rzecznik prosi premiera o wyjaśnienia

Wyjaśnień od premiera w sprawie ACTA zażądała rzecznik praw obywatelskich Irena Lipowicz. Prof. Lipowicz w bardzo zdecydowanym tonie pisze, że umowa ACTA nie nakłada na Polskę obowiązku zmiany prawa, ale będzie "skutkować nałożeniem na podmioty, zarówno publiczne, jak i prywatne, nowych obowiązków. Z dużym prawdopodobieństwem można przypuszczać, że po ratyfikacji ACTA pojawi się silna presja na wprowadzenie w poszczególnych państwach sygnatariuszach modelu ochrony lansowanego przez twórców ACTA". To "budzi najwyższy niepokój z punktu widzenia polskiego systemu ochrony praw człowieka". Jednym ze złych skutków ACTA będzie uniemożliwienie zmian prawa autorskiego, aby dostosować je do rzeczywistości cyfrowej, pod kontem poszerzenia dostępu obywateli do dóbr kultury "przy jednoczesnej dbałości o prawa twórców". Tymczasem powinnością władz publicznych jest "zapewnienie równowagi pomiędzy różnymi wartościami, dobrami i prawami".

Prof. Lipowicz stwierdza: "żaden z organów władzy publicznej nie był w stanie udzielić w pełni jednoznacznej i precyzyjnej odpowiedzi na wątpliwości dotyczące prawnych konsekwencji podpisania ACTA".

RPO "uprzejmie prosi" premiera o informacje "co do wpływu podpisania i ratyfikacji ACTA na prawa i wolności obywateli". Przypomina też, że rząd, który śpieszy się z podpisaniem ACTA, od lat nie jest w stanie doprowadzić do ratyfikacji tak ważnych dla praw i wolności obywateli konwencji, jak konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych czy Konwencja Bioetyczna Rady Europy.

Wątpliwości wobec ACTA zgłosił wcześniej Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych.